Trądzik kosmetyczny: Czym jest i jak wygląda leczenie?

Trądzik kosmetyczny inaczej acne coemstica pojawia się u osób w każdym wieku i przy każdym typie cery –  zupełnie niespodziewanie. Paradoksalnie, jego przyczyną są kremy, które miały pomagać. Nieodpowiednio dobrane składniki blokują pory, uniemożliwiają wydostanie się sebum i prowadzą do powstawania zaskórników, krost i zaczerwienień. Zmiany pojawiają się dokładnie tam, gdzie nakładasz produkty – i ustępują po ich odstawieniu.​

To odróżnia trądzik kosmetyczny od innych typów trądziku. Nie jest wynikiem zaburzeń hormonalnych ani genetyki – jest bezpośrednią reakcją skóry na to, co na nią nakładasz. Ale wbrew temu, co się często czyta, problem rzadko leży w jednym „złym” składniku. Pory zapycha nagromadzenie – zbyt wiele warstw produktów pielęgnacyjnych naraz, nakładanie ich na skórę, która nie została dokładnie oczyszczona, albo nieusunięte resztki poprzedniej pielęgnacji. Ten sam składnik w małej ilości może być zupełnie bezpieczny, a w połączeniu z trzema innymi produktami – już nie.​

Jakie nawyki pielęgnacyjne prowadzą do trądziku kosmetycznego? Jak go rozpoznać i odróżnić od innych zmian? I jak skutecznie przywrócić skórze równowagę? Oto, co warto wiedzieć.

Trądzik kosmetyczny – objawy. Jak wygląda trądzik kosmetyczny i z czym go mylimy?

Acne cosmetica objawia się najczęściej jako drobne zaskórniki – otwarte (czarne punkty) i zamknięte (białe grudki pod skórą). W bardziej zaawansowanych przypadkach pojawiają się krosty, czerwone grudki i zaczerwienienia. Charakterystyczne jest to, że zmiany lokalizują się dokładnie tam, gdzie nakładasz kremy, czy makijaż – na policzkach, czole, brodzie, a czasem na szyi czy dekolcie, jeśli tam aplikujesz krem lub podkład.​

Co ważne, trądzikowi wywołanemu kosmetykami zazwyczaj nie towarzyszy głęboki stan zapalny. Nie tworzą się bolesne, twarde guzki głęboko pod skórą. Zmiany są raczej powierzchowne, rozsiane i pojawiają się stopniowo – często tak powoli, że długo nie łączymy ich z aktualną pielęgnacją.

Tu właśnie pojawia się częsty błąd diagnostyczny. Trądzik kosmetyczny bywa mylony z trądzikiem hormonalnym, szczególnie u dorosłych kobiet po 25. roku życia. Różnica jest jednak istotna: trądzik hormozależny lokalizuje się głównie na żuchwie, brodzie i szyi, ma charakter cykliczny – nasila się przed miesiączką – i tworzą się przy nim głębokie, bolesne zmiany zapalne. Trądzik kosmetyczny natomiast nie ma rytmu cyklicznego, pojawia się równomiernie i ustępuje po wyeliminowaniu produktu, który go wywołał. 

Jeśli jednak nie jesteś pewna który to trądzik udaj się do dermatologa, który natychmiast będzie mógł wdrożyć odpowiednie leczenie. 

Przyczyny trądziku kosmetycznego. Skąd się bierze trądzik wywołany kosmetykami?

Wielu z Was słyszało o składnikach komedogennych – olejach mineralnych, wazelinie, lanolinie, niektórych silikonach czy woskach. Są one oznaczane jako składniki, które mogą zatykać pory. Ale tu pojawia się ważny niuans, o którym rzadko się mówi: to nie sam składnik jest problemem, ale jego ilość i warunki, w jakich trafia na skórę.​

Badania, na których opierają się listy komedogenności, były przeprowadzane w bardzo specyficznych warunkach. W jednym z najpopularniejszych modeli badawczych produkty nakładano na ucho królika – zwierzęcia, którego pory są znacznie większe niż ludzkie. Produkt kosmetyczny aplikowano codziennie, bez uprzedniego oczyszczania skóry, przez kilka tygodni. Dopiero wtedy zbierano pomiary. W innym modelu badanie przeprowadzono na plecach człowieka – tam również pory są większe niż na twarzy – naklejając produkt pod plasterkiem okluzyjnym. To zupełnie inne warunki niż codzienne nakładanie kremu na twarz.​ Na oczyszczoną twarz.

Skąd zatem naprawdę bierze się trądzik kosmetyczny? Najczęściej z nagromadzenia. Nakładasz produkt na skórę, która nie została dokładnie oczyszczona – zostają resztki sebum, potu, zrogowaciałego naskórka i poprzedniego kosmetyku. Na to dokładasz kolejną warstwę, a potem jeszcze jedną. Naskórek złuszcza się naturalnie, ale zamiast swobodnie ulatywać, zostaje zablokowany pod warstwami skadników pielęgnacyjnych. Ujścia gruczołów  się zapychają, bakterie się namnażają – i pojawiają się zmiany skórne. Nie dlatego, że jeden składnik jest „zły”, ale dlatego, że skóra nie miała szans oddychać*. 

*Tak na prawdę skóra nie oddycha, w sensie wymiany gazowej (ta wymiana jest minimalna), to duży skrót myślowy. W potocznym języku „skóra oddycha” oznacza, że pory nie są zablokowane – sebum swobodnie wydostaje się na powierzchnię, naskórek złuszcza się naturalnie, a skóra prawidłowo reguluje nawilżenie przez TEWL. Gdy ujściagruczołów łojowych są zatkane warstwami mazideł ten naturalny proces zostaje zaburzony – i właśnie to jest mechanizmem trądziku kosmetycznego.

Trądzik kosmetyczny – pielęgnacja i leczenie

Delikatne oczyszczanie

Prawidłowe oczyszczanie to fundament – i tu zdecydowana większość popełnia pierwszy błąd. Jeśli stosujesz pełny makijaż i krem z filtrem do oczyszczenia skóry nie wystarczy delikatna emulsja. I ja oczywiście zawsze polecam do mycia delikatne emulsje, ze względu na pozytywny wpływ na barierę hydrolipidową, ale przy takiej warstwie należy zacząć od płynu micelarnego. Płyn micelarny, rozpuści makijaż, nawet ciężkie podkłady, poradzi sobie z kremem z SPF, który bardzo dobrze trzyma się skóry i zawsze należy go traktować jak makijaż w czasie mycia.  Micele działają jak magnes – przyciągają i otaczają cząsteczki tłuszczu (makijaż, i zanieczyszczenia są tłuste), dzięki czemu skutecznie usuwają to, co zgromadziło się na skórze przez cały dzień. Ale sam płyn micelarny to za mało.​

Kolejnym krokiem jest mycie żelem, pianką lub emulsją przez minimum 60 sekund. To nie przypadkowa liczba – skóra potrzebuje czasu, żeby środek myjący wszedł w kontakt ze wszystkimi zanieczyszczeniami, dokładnie oczyścił każdy zakamarek skóry i przygotował ją na kolejne etapy pielęgnacji. Pośpieszne mycie przez 10 sekund to tylko pozorne oczyszczenie. Dopiero po tym etapie skóra jest naprawdę gotowa na produkty pielęgnacyjne.​ Dodatkowo, samo mycie to taki mini masaż, pobudzi ukrwienie skóry, a ta dzięki temu szybciej będzie metabolizować – naskórek szybciej się złuszczy. 

Odpowiednia pielęgnacja

Po umyciu nałóż tonik lub wodę termalną i – to ważne – od razu, na mokrą skórę, aplikuj swój preparat pielęgnacyjny. Wilgoć na skórze pomaga równomiernie rozprowadzić produkt i zmniejsza jego potrzebną ilość. Jeśli używasz więcej niż jednego produktu, nie nakładaj ich kolejno warstwa po warstwie. Zamiast tego odmierz małe ilości każdego z nich, wymieszaj w zagłębieniu dłoni i dopiero wtedy nałóż na twarz. Dzięki temu naturalnie kontrolujesz ilość produktu i nie przeciążasz skóry.​ Zamiast kilku nałożysz jedną warstwę. To wiele zmieni. 

Skóra po pielęgnacji powinna być satynowa – nie lepka, nie błyszcząca, nie ciągnąca się. Jeśli się lepi, to znak, że za mało w składzie było kwasów tłuszczowych, możesz dołożyć odrobinkę czegoś tłustego (serum olejowego). Gdy jest zbyt tłusta to znaczy, że za dużo nałożyłaś produktu olejowego. Dlatego jeśli używasz olejku lub serum olejowego, 3–4 krople w zupełności wystarczą. Łącząc olejek z kremem, zmniejsz ilość serum do 2 kropli. Mniej zawsze znaczy więcej, skóra nie lubi przebodźcowania składnikami aktywnymi ani zbytniego obciążenia ilością.

Chyba nie trzeba nikomu tłumaczyć, że bezwzględnie należy unikać pozostawiania nieumytej skóry na noc. Tak samo jak nie należy dokładać kremu z filtrem tylko należy go nałożyć na uprzednio oczyszczoną skórę. Tak trzeba buzie myć za każdym razem, jeśli latem nie chcemy mieć krostek.

Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej na temat prawidłowej kolejności nakładania kosmetyków aby działały i skóry nie obciążały zajrzyj do wpisu „Kolejność nakładania kosmetyków”.

Produkty przeciw niedoskonałościom

Znasz już przyczynę, wiesz jak acne cosmetica zapobiec. Ale jak się go szybko pozbyć? Polecam Ci kilka sprawdzonych produktów, które zahamują powstawanie trądziku i przyspieszą jego gojenie. 

Smoothing Cleanser
Wielozadaniowy produkt, który myje skórę bez naruszania bariery hydrolipidowej. Działa jako krem myjący, demakijaż i delikatny peeling w jednym – naturalne drobinki złuszczają martwy naskórek, nie powodując podrażnień. Smoothing Cleanser bardzo dobrze oczyszcza skórę, czego dowodem są wyniki testów klinicznych. To absolutny hit, który w 7 dni pozbywa się średnio 39,4% zatkanych porów. 

Krem z kwasem azelainowym
Kwas azelainowy to jeden z najlepiej przebadanych składników w walce z niedoskonałościami. Działa przeciwzapalnie, redukuje przebarwienia pozapalne, reguluje wydzielanie sebum i hamuje namnażanie bakterii odpowiedzialnych za zakażenie i powstawanie krost. Jest przy tym łagodny – dobrze toleruje go skóra wrażliwa i reaktywna. Stosuj wieczorem, na oczyszczoną skórę.

Cream
Hipoalergiczny, intensywnie nawilżający krem oparty na naturalnych olejach i masłach roślinnych. Wzmacnia barierę hydrolipidową, chroni przed przesuszeniem i nie działa komedogennie. Idealny jako baza do minimalistycznej rutyny w trakcie regeneracji skóry po trądziku kosmetycznym.

Aleksandra