Jakich kosmetyków unikać w ciąży i podczas karmienia? Przewodnik dla zdrowej i pięknej skóry przyszłych mam. 

W ciąży wzrasta poziom estrogenów i progesteronu. Mają one istotny wpływ na kondycję skóry, powodując zwiększoną wrażliwość, suchość i skłonność do przebarwień. Dlatego pielęgnacja skóry wrażliwej w tym czasie wymaga świadomego wyboru bezpiecznych i hipoalergicznych kosmetyków, które minimalizują ryzyko podrażnień.
Wiele przyszłych mam zastanawia się, jakie kosmetyki będą najbezpieczniejsze, których składników unikać i jak rozpoznać produkty odpowiednie dla skóry w ciąży. W tym przewodniku dowiesz się, jak czytać etykiety, poznać potencjalnie szkodliwe substancje oraz wybierać kosmetyki, które zapewnią bezpieczeństwo i ochronę Twojej skórze oraz dziecku.

Najważniejsze Informacje

• W ciąży unikaj kosmetyków z alergenami, naturalnymi ekstraktami, retinoidami i kwasami.
• Skóra w czasie ciąży jest narażona na rozciąganie i może być bardziej sucha. Aby zapobiec powstawaniu rozstępów należy pamiętać o pielęgnacji ciała.
• Codzienna ochrona przeciwsłoneczna daje gwarancje braku powstawania przebarwień, na które w tym okresie kobiety są bardziej narażone.

Składniki, których należy unikać w ciąży

Kobiety spodziewające się dziecka często poszukują informacji dotyczących bezpiecznych kosmetyków w ciąży. Wiele kobiet zastanawia się nad bezpieczeństwem farbowania włosów czy malowania paznokci. Pojawiają się także pytania o stosowanie aktywnej pielęgnacji, kwasów i maseczek.

Spokojnie, zdecydowana większość produktów kosmetycznych dostępnych na rynku jest bezpieczna dla matki i dziecka. Oceniane bezpieczeństwa zakłada powierzchnię narażenia, ilość i częstotliwość stosowania kosmetyku, a także – co bardzo ważne: przenikalność składników przez naskórek. Jeśli kosmetyk mógłby być potencjalnie niebezpieczny dla zdrowia małego dziecka – taka informacja musiałaby znaleźć się na jego opakowaniu. 

Istnieją dowody na to, że niektóre składniki przenikają do krwioobiegu matki, a tym samym do wód płodowych. Znajdywano je również w smółce i moczu noworodków. Na szczęście ilości te zwykle nie stanowią zagrożenia dla zdrowia. Oczywiście nikt nie prowadzi badań kosmetyków na kobietach ciąży, czy karmiących – takie badania są wykluczone. 

Jak czytać etykiety kosmetyków w ciąży? 

Podczas ciąży wybieraj kosmetyki wyjątkowo uważnie. Zacznij od szukania informacji „hipoalergiczny” na opakowaniu. Takie produkty są wolne od alergenów i były poddane rozszerzonym testom dermatologicznym na skórze bardzo wrażliwej. Przez cały okres ciąży i karmienia unikaj kosmetyków zawierających alergeny, ponieważ połączenie ich działania z promieniowaniem słonecznym może powodować trwałe przebarwienia, zwane ostudą.

Pamiętaj, że alergeny mogą błyskawicznie przedostać się do krwioobiegu i wpływać na rozwijający się organizm dziecka oraz jego odporność. Oznaczenia typu „bezpieczne dla kobiet w ciąży” bywają mylące – zdarza się, że kosmetyki z taką etykietą zawierają alergeny. Co prawda nie powodują one wad rozwojowych płodu, ale mogą wywołać przebarwienia lub podrażnienia skóry malucha.

Im krótsza i prostsza lista składników, tym lepiej. Długie składy, zwłaszcza z wieloma ekstraktami roślinnymi, mogą zawierać ukryte alergeny, nawet jeśli nie są one widoczne na liście INCI. Alergeny musza być wykazywane, gdy ich stężenie przekracza 0,01% w produktach niezmywalnych (np. kremach) lub 0,1% w produktach zmywalnych (np. żelach).

Brak oznaczenia bezpieczeństwa dla kobiet w ciąży na opakowaniu nie oznacza automatycznie, że produkt jest niebezpieczny. Mimo to zawsze zachowuj ostrożność i wybieraj kosmetyki, które odpowiadają standardom bezpieczeństwa dla skóry w tym okresie.

Hormony a przebarwienia: mechanizm powstawania ostudy w trakcie ciąży

Wzrost estrogenów i progesteronu w ciąży pobudza melanocyty do nadprodukcji melaniny – naturalnego barwnika skóry. Ta nadprodukcja melaniny pod wpływem hormonów prowadzi do powstawania przebarwień, zwanych ostudą ciążową, które najczęściej pojawiają się na czole, policzkach i nad górną wargą. Dodatkowo ekspozycja na promieniowanie UV nasila przebarwienia, ponieważ światło słoneczne zwiększa aktywność melanocytów.

Kosmetyki stosowane w ciąży mają ogromne znaczenie dla skóry nadwrażliwej na działanie hormonów i czynników zewnętrznych. Niektóre składniki działają fotouczulająco lub złuszczająco. Wśród nich znajdują się retinol, kwas salicylowy oraz olejki eteryczne, zwłaszcza cytrusowe. Usuwają one naturalną warstwę rogową naskórka, co osłabia ochronę skóry. Ułatwia to penetrację promieni UV, powodując bardziej intensywne przebarwienia i ryzyko trwałych uszkodzeń.

Retinoidy w ciąży – dlaczego nie są zalecane? 

Retinoidy to grupa związków chemicznych do których należą: kwas retinowy, retinal, retinol, a także estry retinylu (palmitynian retinylu). Składniki te stosowane są kosmetykach, ale inna grupa retinoidów taka jak: izotretynoina czy adapalen stosowana jest w wyrobach medycznych (np. maściach i kremach). 

Te drugie sprzedawane są wyłącznie na receptę – lekarz zwykle w okresie ciąży ich nie przepisuje. Kosmetyki z retinoidami uwrażliwiają skórę na promienie słoneczne. Są w ciąży odradzane i ja, choćby ze względu na możliwość głębokich przebarwień, także ich nie polecam.

Kofeina w kosmetykach – czy jest bezpieczna?

Kofeina jest składnikiem odradzanym w czasie ciąży, na opakowaniach powinna widnieć informacja o potencjalnym ryzyku. Często jest składnikiem między innymi kosmetyków na cellulit. Ma działanie ujędrniające, stymuluje degradacje tłuszczów podczas lipolizy (czyli np. w czasie wysiłku fizycznego albo wysokiego stresu). Kofeina może przenikać przez naskórek, ma także właściwości obkurczające naczynia krwionośne. 

Olejki eteryczne

Naturalne olejki i absoluty są często stosowane w kosmetykach i aromaterapii. Zawierają setki różnych substancji chemicznych, w tym alergeny. Często mogą też zawierać zanieczyszczenia pochodzące z gleby i procesu ekstrakcji. Łatwo i szybko – w ciągu nawet kilkunastu sekund – przedostają się do krwioobiegu. Mogą powodować podrażnienia skóry, alergie, a nawet przebarwienia. 

Jeśli już wybierasz olejki eteryczne, zamiast kierować się certyfikatem „bio”, czy „natural” wybierz te które są jakości farmaceutycznej – zgodne z farmakopeą. To olejki które przechodzą dodatkowe testy tożsamości. Porównuje się je do wzorca. Zwykle dostępne są w aptekach, ale polecam zawsze o to dopytać. Jednak pamiętaj, że nawet zgodne z farmakopeą nie są pozbawione alergenów. Nawet w niskich stężeniach mogą być przyczyną podrażnień. 

Kosmetyki do pielęgnacji twarzy i ciała w ciąży

Ciąża to czas w którym skóra jest narażona na rozciąganie. Może być bardziej sucha i kapryśna (choć to nie standard). To na co na pewno należy postawić w pielęgnacji kobiet ciężarnych to kosmetyki nawilżające, natłuszczające, delikatnie oczyszczające, czy regenerujące. Najlepiej aby były hipoalergiczne. 

Produkty przeciwtrądzikowe

Bezpiecznym produktem w czasie ciąży jest np. Niacynamid. Oprócz działania przeciwbakteryjnego i przeciwzapalnego wykazuje właściwości rozjaśniające. Nie jest fotouczulającym składnikiem, można go stosować rano i wieczorem. 

Jeśli skóra jest bardzo tłusta warto ja pielęgnować kosmetykami z kwasami tłuszczowymi omega-6. Kwasy omega-6 mają działanie regulujące wydzielanie sebum, przez dostarczanie składników, które odbudowują płaszcz lipidowy. Tłusta trądzikowa cera jest wynikiem jej dużego odwodnienia, przez naruszenie tej bariery. Więcej na ten temat przeczytasz w artykule: jak dbać o barierę hydrolipidową skóry.

Kosmetyki na przebarwienia

Przebarwienia skóry to kolejny problem, z którym zmagają się kobiety w ciąży. Bezpiecznym składnikiem stosowanym na przebarwienia jest koenzym Q10. To składnik aktywny, który bardzo dobrze miesza się z tłuszczami. Poza działaniem rozjaśniającym pośrednio chroni skórę przez promieniowaniem UV (jest silnym antyoksydantem, ale nie zastępuje filtrów przeciwsłonecznych). Można stosować rano i wieczorem.

Innym składnikiem, który można rozważyć jest kwas azelainowy. Wspomaga redukcję melaniny i jest bezpieczny do stosowania w ciąży.

Nawilżanie i odbudowa bariery ochronnej

Skóra kobiet w ciąży jest szczególnie narażona na zaburzenia bariery hydrolipidowej z powodu fluktuacji gospodarki hormonalnej. To prowadzi do przesuszenia, nadwrażliwości i rozszerzonych naczynek. Kluczem do naprawy jest stymulacja naturalnej produkcji lipidów przy użyciu bezpiecznych składników.

Kwas mlekowy w niskich stężeniach (≤5%) to idealny wybór. Działa dwukierunkowo: delikatnie złuszcza martwy naskórek oraz stymuluje syntezę ceramidów – „cementu” spajającego warstwę rogową. Innym składnikiem polecanym w pielęgnacji jest kwas hialuronowy jako naturalny czynnik nawilżający (NMF).

Nienasycone kwasy tłuszczowe (NKT), tzw. kwasy omega także wspierają także odbudowę warstwy hydrolipidowej skóry.

Bezpieczna ochrona przeciwsłoneczna w ciąży

Ochrona przed promieniowaniem słonecznym jest niezwykle ważna w ciąży, ponieważ pomaga zapobiegać trwałym przebarwieniom i chronić skórę przed szkodliwym działaniem promieni UV. Zalecanym filtrem przeciwsłonecznym do stosowania w ciąży jest SPF 50+, który zapewnia najwyższy poziom ochrony przed promieniowaniem UVB i UVA.

Filtry mineralne vs chemiczne

Wybór odpowiedniego filtra przeciwsłonecznego ma duże znaczenie dla zdrowia matki i dziecka. Filtry mineralne, takie jak tlenek cynku i dwutlenek tytanu, są preferowane w ciąży, ponieważ rzadziej wywołują reakcje alergiczne na wrażliwej skórze.

Filtry chemiczne mogą być bardziej drażniące, dlatego warto wybierać produkty z filtrami mineralnymi, które tworzą na skórze barierę ochronną. Marka, którą polecam do ochrony skóry przez słońcem to marka Biarritz. W ofercie są także produkty dla dzieci. Marka jest francuska ale jej produkty można kupić w Polsce w różnych sklepach internetowych i na Allegro.

Kosmetyki do włosów i paznokci w ciąży

Pielęgnacja włosów i paznokci w ciąży wymaga szczególnej uwagi na skład kosmetyków oraz reakcje organizmu. Zawsze należy sprawdzić skład produktów do pielęgnacji włosów oraz paznokci, aby uniknąć szkodliwych substancji, które mogą powodować podrażnienia lub reakcje alergiczne na skórze głowy.

Warto wybierać produkty wolne od szkodliwych chemikaliów i lepiej zrezygnować z ich stosowania bez wcześniejszej konsultacji z lekarzem lub dermatologiem.

Farbowanie włosów

Farbowanie włosów w ciąży budzi wiele kontrowersji, jednak badania nie wykazały związku między farbowaniem włosów a ryzykiem dla płodu. Wybierając farbę do włosów najlepiej szukać takiej, która nie podrażni skóry, pamiętając, że w przebiegu ciąży skóra może być bardziej wrażliwa.

Pielęgnacja paznokci

Lakiery do paznokci przede wszystkim intensywnie pachną. Zawierają substancje lotne, które łatwo dostają się do organizmu. Aby nie poczuć się gorzej i uniknąć bólu głowy warto malować je w dobrze wietrzonym pomieszczeniu. 

Naturalne kosmetyki – czy zawsze są bezpieczne?

Naturalne kosmetyki są często uważane za bezpieczne kosmetyki, jednak nie wszystkie składniki roślinne są odpowiednie dla przyszłych mam. Chodzi tu głównie o naturalne ekstrakty roślinne, między innymi naturalne olejki zapachowe, ze względu na obecność alergenów. Nie tylko mogą bardziej podrażniać skórę, niektóre ekstrakty są fotouczulająca (mogą wywoływać przebarwienia typu ostuda). Najlepiej zupełnie zrezygnować z takich kosmetyków, bo naturalne olejki zapachowe zawierają nawet kilkaset różnych związków chemicznych, nie wszystkie znamy. Wśród kosmetyków naturalnych bardzo dobrym wyborem są hipoalergiczne. 

Kosmetyki dla przyszłych mam powinny obejmować nawilżające produkty, jak kremy i oliwki, które porządnie natłuszczają skórę i tym samym minimalizują ryzyko powstawania rozstępów. 

Bezpieczne kosmetyki dla kobiet w trakcie ciąży i karmienia piersią.

Kosmetyki do oczyszczania i pielęgnacji skóry w okresie ciąży i karmienia piersią powinny działać nawilżająco. Dobre nawilżenie skóry wpływa na jej elastyczność, sprzyja odbudowie naturalnego płaszcza lipidowego i ułatwia regenerację naskórka.

Smoothing Cleanser – dogłębne oczyszczanie skóry bez podrażnień, nawet w ciąży

Smoothing Cleanser to klinicznie przebadany produkt do mycia twarzy, zaprojektowany z myślą o unikalnych potrzebach skóry problematycznej i wrażliwej. Delikatnie usuwa martwy naskórek bez naruszania bariery hydrolipidowej. To istotna przewaga nad peelingami chemicznymi z kwasem salicylowym, kwasem glikolowym czy retinolem, które zwiększają działanie promieni słonecznych. Minimalistyczna receptura, wolna od alkoholu, silikonów i agresywnych surfaktantów, chroni przed podrażnieniami nawet przy skłonności do trądziku różowatego czy AZS.

Produkt zastępuje cztery etapy pielęgnacji: działa jako krem do demakijażu (również oczu), peeling, maska nawilżająca oraz preparat do codziennego oczyszczania. Ta uniwersalność redukuje ekspozycję na potencjalne alergeny. Działa wyłącznie powierzchniowo dzięki dużym cząsteczkom aktywnych składników – nie przenika do krwiobiegu.

Cream – hipoalergiczny krem ujędrniający dla kobiet w ciąży 

Ten klinicznie przebadany krem stanowi bezpieczną opcję do pielęgnacji skóry w okresie ciąży. Jego minimalistyczna formuła, oparta wyłącznie na 5 naturalnych składnikach (masło kakaowe, olej z baobabu, masło shea, olej kokosowy, witamina E), łagodzi podrażnienia typowe dla okresu hormonalnych zmian i regeneruje skórę.

Unikalna piankowa konsystencja, tworzy satynowy film ochronny. To rozwiązanie dwóch głównych problemów skóry ciążowej: redukuje przeznaskórkową utratę wody (TEWL) nawet o 33% (potwierdzone klinicznie), jednocześnie regulując wydzielanie sebum. Efekt? Skóra przestaje się przetłuszczać, a zatkane pory ulegają stopniowemu odblokowaniu. 

Krem poprawia strukturę skóry i działa przeciwstarzeniowo. Po 4 tygodniach stosowania zwiększa elastyczność skóry o średnio 75%. Nawilżanie skóry i ujędrnianie jej jest istotnym elementem pielęgnacji kobiet w ciąży i okresie karmienia piersią.

Serum +Q10 – hipoalergiczny koktajl przeznaczony do intensywnej regeneracji skóry w czasie ciąży

Jego formuła oparta wyłącznie na naturalnych olejach i 1% koenzymie Q10 zapewnia bezpieczną regenerację bez ryzyka. Działa na powierzchni skóry, nie przedostając się do krwioobiegu. 

Atutem jest połączenie składników aktywnych. Koenzym Q10 redukuje i minimalizuje ryzyko pogłębiania przebarwień powodowanych wahaniami hormonalnymi. Tymczasem olej z nasion konopi (Cannabis Sativa) oraz olej z drzewa neem (Melia Azadirachta) wzmacniają barierę hydrolipidową skóry, nie wywołując podrażnień. Serum +Q10 ma działanie przeciwzapalne. Badania dermatologiczne (48/72-godzinne testy płatkowe) potwierdziły brak reakcji alergicznych nawet przy skórze atopowej – kluczowe przy ciążowej nadwrażliwości.

Serum przyspiesza gojenie, działa antyoksydacyjne (koenzym Q10 jest silniejszym antyoksydantem niż witamina C). Bardzo dobrze nawilża skórę nakładane na wodę termalną lub kwas hialuronowy. Działa przeciwzmarszczkowo (koenzym Q10 jest składnikiem aktywnym w produktach przeciwzmarszczkowych) i odmładzająco poprzez stymulacje kolagenu (18% redukcja głębokości zmarszczek po 6 tygodniach stosowania). Ujednolica koloryt skóry rozjaśniając istniejące przebarwienia.

Podsumowanie

Skóra kobiet w ciąży jest narażona na rozciąganie i może być bardziej sucha, dlatego należy ją porządnie natłuszczać. Dodatkowo może być bardziej wrażliwa, więc stanowczo odradzam produkty zawierające alergeny. Większość produktów dostępnych na rynku to bezpieczne kosmetyki dla kobiet w ciąży, płodu i dziecka w okresie karmienia piersią. Jednak chcąc zachować zdrową skórę wybierajmy produkty hipoalergiczne – ich stosowanie nie powinno wywołać reakcji alergicznych i przebarwień. Istotne jest także, aby ją chronić przed promieniowaniem UV by uniknąć głębokich przebarwień. Kosmetyki zawierające pochodne witaminy A nie są zalecane dla kobiet w ciąży przez swoje właściwości fotouczulające.

Dbaj o siebie! A jeśli potrzebujesz konsultacji napisz do mnie na [email protected]

Aleksandra Kubas – technolog kosmetyczny, ekspertka pielęgnacji i twórczyni marki Alexandra Kubas. Wielokrotnie nagradzana w kraju i za granicą za stworzenie unikatowych i innowacyjnych produktów kosmetycznych.

Najczęściej Zadawane Pytania